Aleksandra Piłsudska (1882-1963)

Talenty

  • Społecznik

Profil

Czynnie walczyła o odzyskanie przez Polskę niepodległości. Działaczka Polskiej Partii Socjalistycznej i Polskiej Organizacji Wojskowej.

Biografia

Pochodziła z Suwałk. Mając zaledwie trzy lata poważnie zachorowała. Lekarze nie dawali jej szans na przeżycie. Usłyszawszy diagnozę, rodzice złożyli ślub Matce Bożej – jeśli ich córka przeżyje, przez trzy lata będą ubierać ją wyłącznie w niebieskie szaty – na wzór szat „Niebieskiej Panienki”. Prośba została wysłuchana, a słowo rodziców dotrzymane – szafy dziewczynki wypełniły się ubraniami w kolorze niebeskim. W późniejszych latach, Aleksandra Piłsudska, przyznawała, że z tego „nadmiaru” szczerze znienawidziła ów kolor. Nauki pobierała w gimnazjum rosyjskim w Suwałkach, w którym to również, uczęszczała na potajemne lekcje języka polskiego, historii i literatury w ramach tajnych kółek samokształceniowych.

Towarzyszka „Ola”

Z Suwałk wyjechała do Warszawy na studia. Zetknęła się wtedy z ideologią socjalizmu. Pod jej wpływem podjęła nawet pracę w fabryce, a także zaczęła angażować się w działalność PPS. Przybrała konspiracyjny pseudonim „Ola”. Początkowo zajmowała się akcjami agitacyjno-propagandowymi. Zorganizowała na warszawskim Bródnie żeńskie kółko PPS, roznosiła proklamacje partyjne informujące o kolejnych demonstracjach. Później zajmowała się zaopatrzeniem bojowców w broń. Odbierała i magazynowała zagraniczne transporty karabinów, rewolwerów, amunicji i materiałów wybuchowych oraz koordynowała ich przekazanie do lokalnych oddziałów Organizacji Bojowej PPS. „Moda sprzyjała konspiracyjnej robocie. Kobiety przenosiły broń i amunicję w pudełkach od kapeluszy i koszach z bielizną, pomagały także długie, dość szerokie suknie do kostek” – wyjaśnia Katarzyna Droga, autorka książki „Kobieta, którą pokochał Marszałek”. „Kobieta w długiej sukni mogła swobodnie nieść dwa lub trzy mauzery przywiązane do ciała, wzdłuż nóg. Rewolwery i amunicję zaszywano w szerokie pasy, które kładło się pod ubranie. Dynamit znakomicie nadawał się do gorsetu (…). Z czasem doszłyśmy do takiej wprawy, że mając na sobie do czterdziestu funtów amunicji i bibuły, podróżowałyśmy swobodnie, nie wzbudzając podejrzenia” – wspominała sama Piłsudska. Podczas prezentacji składu broni, wśród mauzerów i browningów „towarzyszka Ola” poznała Józefa Piłsudskiego, legendę podziemnej Polski, bohatera… oraz męża innej kobiety. Szybko rozpoczął się ich płomienny romans. Sam Piłsudski opisywał sytuację, w jakiej się wówczas znalazł jako „tragiczny trójkąt”. Aleksandra poślubiła Piłsudskiego dopiero w 1921 r., po śmierci Marii Piłsudskiej, która do końca swojego życia nie zgadzała się na rozwód z mężem. Jako partnerka przyszłego marszałka kontynuowała pracę konspiracyjną. Zbierała informacje, które pomagała w przygotowaniu słynnej akcji pod Bezdanami.

Legionistka i działaczka społeczna 

W czasie I wojny światowej służyła w Legionach Polskich jako komendantka kurierek. Działała także w Polskiej Organizacji Wojskowej, za co w 1915 r. trafiła do obozu dla internowanych w Szczypiornie. W dwudziestoleciu międzywojennym zasiadała w kapitule Orderu Virtuti Militari oraz w stowarzyszeniach społecznych opiekujących się rodzinami wojskowych, młodzieżą i ludźmi wymagającymi pomocy. Z myślą o dzieciach założyła także „Opiekę” oraz przewodniczyła „Rodzinie Wojskowej”, organizując sieć przedszkoli. Po rozpoczęciu II wojny światowej Aleksandra Piłsudska ewakuowała się najpierw do Wilna, z którego wyruszyła do Litwy i następnie na Łotwę. Ostatecznie poprzez Szwecję zdołała dostać się do Wielkiej Brytanii, w której zatrzymała się w Londynie. Po 1945 r. zaangażowała się w działalność polskiej emigracji politycznej, czynnie uczestnicząc w pracach Ligi Niepodległej Polski oraz Instytutu Józefa Piłsudskiego. „Ludzie, którzy ją znali w Londynie pamiętali przede wszystkim tęsknotę, którą żywiła za Polską. Mieszkała tam w bardzo skromnym domu i była sercem emigracji. Często spotykali się u niej Polacy i pielęgnowali pamięć o kraju” – podkreśla Katarzyna Droga. 


Brak dostępu do ankiet

Aby wziąć udział w ankiecie musisz posiadać konto oraz musisz być zalogowany.



Skip to content